Giới thiệu chung về đề tài
Khóa luận tốt nghiệp "An toàn thông tin trong Hải quan điện tử" của tác giả Đỗ Đức Bảo, thuộc ngành Công nghệ thông tin, Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, được thực hiện năm 2010. Đề tài tập trung vào vấn đề đảm bảo an toàn thông tin, một yếu tố cốt lõi và cấp bách trong bối cảnh ngành Hải quan Việt Nam đang đẩy mạnh cải cách và hiện đại hóa, đặc biệt là triển khai thủ tục Hải quan điện tử (HQĐT).
Trong những năm gần đây, Việt Nam chứng kiến sự gia tăng nhanh chóng của các hoạt động xuất nhập khẩu, kéo theo sự gia tăng của các loại tội phạm như buôn lậu, vận chuyển ma túy, vũ khí, v.v. với các thủ đoạn ngày càng tinh vi. Hải quan điện tử ra đời nhằm giải quyết bài toán này, giúp đơn giản hóa thủ tục, tiết kiệm chi phí, thời gian, đồng thời tăng cường khả năng kiểm soát của cơ quan hải quan. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hệ thống HQĐT vẫn còn tồn tại nhiều thiếu sót, trong đó vấn đề an toàn thông tin chưa được đảm bảo là nghiêm trọng nhất.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của an toàn thông tin trong giao dịch điện tử, đặc biệt là thương mại điện tử, đề tài nghiên cứu sâu về việc ứng dụng chữ ký số - một biện pháp đã được chứng minh hiệu quả trên thế giới. Chữ ký số đảm bảo tính toàn vẹn, tính tin cậy và tính không thể phủ nhận của thông tin trao đổi.
Nội dung chính của đề tài:
- Chương 1: Tổng quan về Hải quan Việt Nam và Hải quan điện tử. Chương này cung cấp cái nhìn tổng quát về quá trình phát triển, nhiệm vụ của ngành Hải quan Việt Nam, quá trình thí điểm HQĐT, những kết quả đạt được và các tồn tại cần khắc phục.
- Chương 2: Lý thuyết về an toàn thông tin. Chương này đi sâu vào các khái niệm cơ bản về an toàn thông tin, tổng quan về chữ ký số, các thuật toán chữ ký số (RSA, DSA, SHA...) và hạ tầng khóa công khai (PKI).
- Chương 3: Hiện trạng và giải pháp an toàn thông tin trong Hải quan điện tử Việt Nam. Chương này phân tích thực trạng an toàn thông tin trong các quy trình khai HQĐT tại Việt Nam và đề xuất các giải pháp xây dựng, hoàn thiện hệ thống, bao gồm việc xây dựng hệ thống chứng thực RootCA để đảm bảo tính thống nhất.
- Chương 4: Giới thiệu về phần mềm ứng dụng. Chương này tập trung giới thiệu phần mềm GNU Privacy Guard (GnuPG - GPG), hướng dẫn cài đặt và sử dụng phiên bản đồ họa GPA đã được Việt hóa.
Đề tài nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng một hệ thống chứng thực số theo mô hình RootCA để thống nhất chứng thực trong toàn ngành và kết nối với các hệ thống chứng thực quốc tế, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho hội nhập kinh tế quốc tế.