Tiểu luận: Công nghệ sản xuất Nylon 66
Polyme nhân tạo đóng vai trò thiết yếu trong cuộc sống hiện đại, ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực từ xe cộ, quần áo đến bao bì thực phẩm, thiết bị điện tử. Polyamit, một loại polyme mạch cacbon dị nguyên tố, nổi bật với nhóm chức [-CO-NH-], có nhiều ứng dụng quan trọng như Nylon 3, Nylon 6.6, Nylon 6, Nylon 6.10, Nylon 6.12, Nylon 11, Nylon 12. Trong số đó, Nylon 66, được tổng hợp bởi Du Pont, là một trong những polyamide thương mại thành công đầu tiên và phổ biến nhất.
Nguồn gốc tên gọi "Nylon" mang nhiều ý nghĩa, có giả thuyết cho rằng "nyl" là từ ngẫu nhiên và "on" được thêm vào để giống các loại sợi đã có như cotton, rayon. Dupont giải thích ban đầu là "no-run" (không bị sổ mép), sau đó đổi thành "Nylon" cho hấp dẫn.
Nylon 66 ra đời ngày 23/5/1934, là loại sợi nhân tạo đầu tiên từ nguyên liệu vô cơ như than đá, nước và không khí. Sản phẩm thương mại đầu tiên là bàn chải đánh răng (1936), sau đó là vớ phụ nữ (1940), thay thế lụa và bông nhờ độ bền, khả năng chống ẩm, nấm mốc. Nylon 66 còn được ứng dụng trong áo chống đạn, lốp máy bay, tơ sợi, chất dẻo, công nghiệp, dệt may, trang trí nội thất, làm bàn chải, cước câu cá, dù, dây đàn guitar.
Việc tìm hiểu nguyên tắc và công nghệ tổng hợp Nylon 66 là cần thiết cho sinh viên ngành Hóa Dầu, giúp nắm vững quy trình sản xuất hữu cơ và sơ đồ công nghệ. Thông thường, Nylon 66 được tổng hợp từ phản ứng trùng ngưng axit adipic với hexamethylene diamine. Ngoài ra, còn có thể tổng hợp bằng phản ứng giữa clorua axit adipic và hexamethylene diamine.
Hiện nay, Nylon 66 có nhiều công nghệ mới cho các chất trung gian, được thương mại hóa bởi các công ty lớn như Du Pont, BASF, DSM, Rhodia và Solutia. Tại Việt Nam, Nylon 66 vẫn chủ yếu được nhập khẩu.