Giới thiệu
Luận án Tiến sĩ của Nguyễn Thị Phước Mỹ, chuyên ngành Ngôn ngữ Việt Nam, tập trung nghiên cứu về Đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa của từ vựng nông nghiệp ở Nghệ Tĩnh. Nghiên cứu này nhằm mục đích làm sáng tỏ cấu trúc, đặc điểm ngữ nghĩa - định danh của lớp từ vựng nông nghiệp tại Nghệ Tĩnh, từ đó khái quát hóa các đặc trưng văn hóa được thể hiện qua lớp từ vựng này. Đồng thời, luận án cung cấp dữ liệu cho việc nghiên cứu phương ngữ học xã hội và biên soạn từ điển từ nghề nghiệp (đặc biệt là nông nghiệp), làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu về ngôn ngữ và văn hóa vùng Nghệ Tĩnh.
Để đạt được mục tiêu đề ra, nghiên cứu thực hiện các nhiệm vụ chính như: tiến hành khảo sát, điền dã thu thập từ vựng nông nghiệp từ các vùng có nền nông nghiệp lâu đời và phát triển tại Nghệ Tĩnh; trình bày tổng quan tình hình nghiên cứu về từ vựng nghề nghiệp nói chung, từ ngữ nông nghiệp ở Nghệ Tĩnh nói riêng, xác định và làm rõ các khái niệm, vấn đề lý thuyết liên quan, tạo nền tảng cho đề tài; thống kê, phân loại, mô tả và phân tích đặc điểm cấu trúc, đặc điểm ngữ nghĩa - định danh của các lớp từ vựng nông nghiệp tại Nghệ Tĩnh; mô tả và phân tích các đặc điểm văn hóa tiêu biểu thông qua cấu trúc, nguồn gốc, định danh và ngữ nghĩa của lớp từ vựng chuyên ngành nông nghiệp này.
Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu như: điền dã thực tế, thống kê, phân tích, mô tả, phương pháp nghiên cứu liên ngành và chiến lược so sánh. Về ý nghĩa khoa học, công trình này lần đầu tiên hệ thống thu thập, phân loại, phân tích và mô tả đầy đủ về cấu trúc, định danh của lớp từ vựng nông nghiệp ở Nghệ Tĩnh, dựa trên những bằng chứng và dữ liệu cụ thể này, các lập luận về đặc điểm ngôn ngữ - văn hóa của vùng đất Nghệ Tĩnh đã được khám phá. Đề tài đi sâu vào từ vựng nghề nghiệp với một cách tiếp cận mới, mang tính liên ngành về ngôn ngữ và văn hóa, góp phần phát triển chuyên ngành Từ điển học Việt Nam.
Về ý nghĩa thực tiễn, kết quả nghiên cứu của luận án là tài liệu tham khảo, bổ sung dữ liệu cần thiết cho việc nghiên cứu ngôn ngữ và văn hóa ở Nghệ Tĩnh, cũng như giảng dạy ngôn ngữ học nói chung và phương ngữ Nghệ Tĩnh nói riêng tại các trường đại học. Bên cạnh đó, dự án còn góp phần quảng bá các giá trị và bản sắc văn hóa truyền thống của vùng đất Nghệ Tĩnh thông qua việc bảo tồn tính đặc thù của ngôn ngữ và văn hóa nông nghiệp.
Mục lục chi tiết:
- Chương 1. Tổng quan tình hình và cơ sở lý luận
- Chương 2. Đặc điểm cấu trúc của từ vựng nông nghiệp ở Nghệ Tĩnh
- Chương 3. Đặc điểm định danh của từ vựng nông nghiệp ở Nghệ Tĩnh
- Chương 4. Đặc điểm văn hóa thể hiện qua từ vựng nông nghiệp ở Nghệ Tĩnh