Giới thiệu chung về ngành công nghiệp dầu khí Canada
Ngành công nghiệp dầu khí đóng vai trò quan trọng đối với sự thịnh vượng kinh tế của Canada. Trong năm 2016, hoạt động thăm dò và sản xuất dầu khí diễn ra tại 12/13 tỉnh và vùng lãnh thổ. Từ năm 2000-2018, ngành này đã tạo ra hơn 490 tỷ đô la doanh thu cho chính phủ. Các lĩnh vực khai thác, dịch vụ và đường ống dẫn dầu khí chiếm khoảng 7% nền kinh tế Canada vào năm 2018, với dầu thô, khí đốt tự nhiên và các sản phẩm dầu mỏ khác chiếm 19% tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa năm 2019. Ngành dầu khí trực tiếp và gián tiếp hỗ trợ khoảng 530.000 việc làm, trong đó 6% là người bản địa vào năm 2016.
Năm 2014, Canada là nước sản xuất khí đốt lớn thứ tư và là nước sản xuất dầu lớn thứ năm thế giới. Mặc dù có sự biến động về giá cả, môi trường chính trị ổn định, tài nguyên thiên nhiên phong phú và sự biến động giá hàng hóa xăng dầu đã tạo nên một môi trường hấp dẫn cho mua bán và sáp nhập trong ngành.
Lĩnh vực dầu mỏ là ngành chi tiêu nhiều nhất cho công nghệ sạch ở Canada, chiếm 75% tổng chi phí bảo vệ môi trường kinh doanh. Liên minh đổi mới cát dầu của Canada (COSIA) là một trung tâm hợp tác tích cực trong việc cải thiện hoạt động môi trường.
Các giai đoạn hình thành và phát triển ngành công nghiệp dầu khí của Canada
2.1. Khởi đầu chậm và sau đó tăng trưởng nhanh
Việc sản xuất dầu đầu tiên tại Canada bắt đầu từ cuối những năm 1850, tập trung chủ yếu ở Ontario và Alberta. Ngành công nghiệp dầu khí Canada ban đầu ở giai đoạn sơ khai, với hoạt động sản xuất chủ yếu phục vụ tiêu thụ nội tỉnh. Bước ngoặt quan trọng là việc phát hiện mỏ dầu Leduc vào năm 1947, đánh dấu sự khởi đầu của ngành công nghiệp dầu khí hiện đại.
Vào cuối những năm 1950, hệ thống đường ống vận chuyển dầu thô và khí đốt được xây dựng, kết nối Tây Canada với các thị trường tiêu thụ trong nước và Hoa Kỳ. Chính phủ liên bang đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu thông qua việc thành lập Ban Năng lượng Quốc gia năm 1959 để phê duyệt và điều tiết hoạt động.
2.2. Chính sách Dầu mỏ Quốc gia, 1961-1973
Trước lo ngại về sản xuất dư thừa, chính phủ liên bang đã ban hành Chính sách Dầu mỏ Quốc gia năm 1961, nhằm đảm bảo nguồn cung dầu cho miền Đông Canada từ sản xuất trong nước và hạn chế nhập khẩu. Chính sách này đã thúc đẩy sự phát triển của ngành lọc dầu và hóa dầu, dẫn đến sự gia tăng sản lượng khai thác và xuất khẩu dầu.
2.3. Sự hiện diện và vai trò của Liên bang ngày càng cao, 1973-1985
Do giá dầu thế giới tăng cao và lo ngại về nguồn dự trữ, chính phủ Canada đã tăng cường vai trò của mình trong việc điều tiết ngành dầu khí. Năm 1973, chính phủ tuyên bố hạn chế xuất khẩu dầu khí và điều chỉnh giá bán. Năm 1975, Petro-Canada được thành lập để thăm dò, phát triển dầu khí và đầu tư vào công nghệ sạch.
2.4. Sự tách rời hoạt động của liên bang và vai trò ngày càng tăng của thị trường, từ 1985
Sau cuộc bầu cử năm 1984, chính phủ mới đã bãi bỏ quy định về giá dầu khí đốt và các hạn chế xuất khẩu. Điều này dẫn đến sự gia tăng rõ rệt và bền vững trong sản lượng dầu và khí của Canada.
Về ngành dầu mỏ của Canada trong giai đoạn 1990-2020
Bảng tổng hợp trữ lượng, sản xuất và tiêu thụ dầu của Canada cho thấy sự biến động qua các năm. Từ năm 1990 đến 2000, trữ lượng dầu thô của Canada có xu hướng tăng nhẹ, trong khi sản lượng sản xuất và tiêu thụ cũng có sự gia tăng.
Giai đoạn 2000-2005 chứng kiến sự gia tăng sản lượng sản xuất và tiêu thụ dầu, trong khi trữ lượng có xu hướng giảm nhẹ.