Tiểu luận: Nhân tố con người trong lực lượng sản xuất với chiến lược phát triển giáo dục đào tạo nguồn nhân lực theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ
Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức, con người cần được đào tạo chuyên sâu, tu dưỡng đạo đức để đáp ứng yêu cầu của sự biến đổi khoa học công nghệ. Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời phải có tri thức và đạo đức. Việc phát triển giáo dục - đào tạo nguồn nhân lực là yếu tố then chốt, quyết định sự phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững của nền kinh tế nước ta.
I. Khái niệm Lực lượng sản xuất (LLSX) và vai trò của con người trong LLSX
LLSX phản ánh trình độ chinh phục tự nhiên của con người, bao gồm tư liệu sản xuất (công cụ lao động, đối tượng lao động) và con người với những yếu tố lao động của mình. Trong đó, con người là yếu tố quyết định, là chủ thể sáng tạo, tác động và biến đổi tự nhiên.
Trong lịch sử phát triển của LLSX, con người luôn đóng vai trò trung tâm, từ việc sử dụng công cụ thô sơ đến việc ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại. Đặc biệt trong thời đại cách mạng khoa học công nghệ, trí lực và tri thức của con người ngày càng trở thành yếu tố quyết định sự phát triển của LLSX.
II. Vai trò của con người trong LLSX
Con người không thể tồn tại và phát triển nếu tách rời khỏi quá trình lao động sản xuất. Hoạt động lao động sản xuất hình thành và phát triển các thuộc tính sinh học, xã hội và nhân cách của con người. Mối quan hệ biện chứng giữa sinh học và xã hội tạo nên các nhu cầu đa dạng của con người.
Sản xuất ra của cải vật chất và tinh thần, con người đồng thời cũng tự hoàn thiện mình, làm biến đổi xã hội. Do đó, con người vừa là sản phẩm của lịch sử, vừa là chủ thể tạo ra lịch sử.
III. Chiến lược phát triển Giáo dục - Đào tạo (GDĐT) nguồn nhân lực theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH, HĐH) ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ
CNH, HĐH là quy luật tất yếu để xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật (VCKT) cho chủ nghĩa xã hội. Việt Nam, với xuất phát điểm là một nước nông nghiệp lạc hậu, cần phải thực hiện CNH, HĐH để tạo ra nền sản xuất lớn, hiện đại.
Chiến lược phát triển GDĐT nguồn nhân lực cần tập trung vào các mục tiêu:
- Đào tạo con người có bản lĩnh, lý tưởng, niềm tin, tác phong công nghiệp, sức khỏe tốt, nhân cách toàn diện.
- Trang bị trí tuệ, kỹ năng lao động lành nghề, tinh thần công dân, ý thức pháp luật.
- Chú trọng sự công bằng trong giáo dục và vai trò của người thầy.
Việc đổi mới cơ cấu bậc học, ngành nghề, vùng miền, dân tộc trong hệ thống GDĐT, phát triển giáo dục hướng nghiệp, đào tạo công nhân kỹ thuật, nâng cao chất lượng giáo dục đại học và sau đại học là những yêu cầu cấp thiết để đáp ứng mục tiêu phát triển nguồn nhân lực cho sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.