Tên đề tài: Phân tích, thiết kế hướng đối tượng bằng UML
Ngành: Công nghệ Thông tin
Giáo trình này trình bày cách sử dụng ngôn ngữ mô hình hoá thống nhất UML (Unified Modeling Language) để phân tích và thiết kế hệ thống theo cách tiếp cận hướng đối tượng. Nội dung được biên soạn theo nhu cầu giảng dạy, học tập và nghiên cứu môn học “Phân tích, thiết kế hệ thống”.
Giáo trình gồm bảy chương:
- Chương mở đầu giới thiệu khái niệm cơ sở trong mô hình hoá, quy trình phát triển hệ thống và hai cách tiếp cận chính: hướng thủ tục và hướng đối tượng.
- Chương II giới thiệu ngôn ngữ UML và vai trò trong phát triển phần mềm thống nhất.
- Chương III trình bày phân tích yêu cầu hệ thống và xây dựng biểu đồ ca sử dụng.
- Chương IV giới thiệu khái niệm về lớp đối tượng, mối quan hệ giữa các lớp và biểu đồ lớp.
- Chương V trình bày các biểu đồ tương tác và biểu đồ hành động trong hệ thống.
- Chương VI trình bày thiết kế các biểu đồ cộng tác và biểu đồ thành phần.
- Chương VII giới thiệu kiến trúc hệ thống và phát sinh mã chương trình.
Cuốn giáo trình sử dụng ví dụ minh hoạ xuyên suốt là bài toán xây dựng “Hệ thống quản lý bán hàng” để phân tích, thiết kế hệ thống phần mềm theo cách tiếp cận hướng đối tượng.
Mục lục chi tiết:
- MỤC LỤC
- LỜI NÓI ĐẦU
- CHƯƠNG I: PHƯƠNG PHÁP HƯỚNG ĐỐI TƯỢNG VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG PHẦN MỀM
- 1.1. Giới thiệu
- 1.2. Giới thiệu về hệ thống phần mềm
- 1.2.1 Các đặc trưng của hệ thống
- 1.2.2 Phân loại hệ thống phần mềm
- 1.3. Sự phát triển hệ thống
- 1.3.1 Chu trình phát triển hệ thống
- 1.3.2 Mô hình hoá hệ thống
- 1.4 Các cách tiếp cận trong phát triển phần mềm
- 1.4.1 Cách tiếp cận hướng chức năng
- 1.4.2 Cách tiếp cận hướng đối tượng
- 1.5. Quá trình phát triển phần mềm hợp nhất
- 1.6. Kết luận
- Câu hỏi và bài tập
- CHƯƠNG II: UML VÀ QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN PHẦN MỀM
- 2.1 Tổng quát về UML
- 2.1.1 Mục đích của UML
- 2.1.2 Quá trình phát triển phần mềm thống nhất với UML
- 2.1.3 Giới thiệu tổng quát về UML
- 2.1.4 Các phần tử của UML
- 2.2 Các khái niệm cơ bản của phương pháp hướng đối tượng
- 2.2.1 Các đối tượng
- 2.2.2 Lớp đối tượng
- 2.2.3 Các giá trị và các thuộc tính của đối tượng
- 2.2.4 Các thao tác và phương thức
- 2.3 Các mối quan hệ giữa các lớp
- 2.3.1 Sự liên kết và kết hợp giữa các đối tượng
- 2.3.2 Bội số
- 2.3.3 Các vai trò trong quan hệ
- 2.3.4 Quan hệ kết nhập
- 2.3.5 Quan hệ tổng quát hoá
- 2.3.6 Kế thừa bội
- 2.3.7 Quan hệ phụ thuộc
- 2.3.7 Quan hệ hiện thực hoá
- 2.4 Các gói
- 2.5 Các qui tắc ràng buộc và suy diễn
- 2.7 Rational Rose và quá trình phát triển phần mềm thống nhất
- Bài tập và câu hỏi
- CHƯƠNG III: BIỂU ĐỒ CA SỬ DỤNG PHÂN TÍCH CÁC NHU CẦU CỦA HỆ THỐNG
- 3.1 Định nghĩa bài toán
- 3.2 Phân tích và đặc tả các yêu cầu hệ thống
- 3.2.1 Ca sử dụng
- 3.2.2 Tác nhân
- 3.2.3 Xác định các ca sử dụng và các tác nhân
- 3.2.3 Đặc tả các ca sử dụng
- 3.3 Biểu đồ ca sử dụng
- 3.4 Tạo lập biểu đồ ca sử dụng trong Rational Rose
- Bài tập và câu hỏi
- CHƯƠNG IV: PHÂN TÍCH HỆ THỐNG – MÔ HÌNH KHÁI NIỆM VÀ BIỂU ĐỒ LỚP
- 4.1 Mô hình khái niệm – mô hình đối tượng
- 4.2 Xác định các lớp đối tượng
- 4.3 Mối quan hệ giữa các lớp đối tượng
- 4.3.1 Đặt tên cho các quan hệ kết hợp
- 4.3.2 Các phương pháp xác định các mối quan hệ kết hợp
- 4.4 Biểu đồ lớp
- 4.4.1 Các loại lớp trong biểu đồ
- 4.4.2 Mẫu rập khuôn (stereotype) của các lớp
- 4.4.3 Biểu đồ lớp trong Hệ HBH
- 4.5 Thuộc tính của lớp
- 4.5.1 Tìm kiếm các thuộc tính
- 4.5.2 Các thuộc tính của các lớp trong HBH
- 4.6 Các phương thức của lớp
- 4.7 Ghi nhận trong từ điển thuật ngữ
- 4.8 Thực hành trong Rational Rose
- Câu hỏi và bài tập
- CHƯƠNG V: MÔ HÌNH ĐỘNG THÁI: CÁC BIỂU ĐỒ TƯƠNG TÁC VÀ HÀNH ĐỘNG TRONG HỆ THỐNG
- 5.1 Mô hình hoá hành vi hệ thống
- 5.1.1 Các sự kiện và hành động của hệ thống
- 5.1.2 Sự trao đổi thông điệp giữa các đối tượng
- 5.2 Biểu đồ trình tự
- 5.2.1 Các thành phần của biểu đồ trình tự
- 5.2.2 Xây dựng biểu đồ trình tự
- 5.2.3 Các biểu đồ trình tự mô hình hành động của hệ HBH
- 5.2.4 Ghi nhận các hoạt động của các lớp đối tượng
- 5.2.5 Các hợp đồng về hoạt động của hệ thống
- 5.3 Biểu đồ trạng thái
- 5.3.1 Trạng thái và sự biến đổi trạng thái
- 5.3.2 Xác định các trạng thái và các sự kiện
- 5.3.3 Xây dựng biểu đồ trạng thái
- 5.4 Biểu đồ hoạt động
- 5.5 Sử dụng Rational Rose để tạo lập biểu đồ trình tự
- 5.6 Sử dụng Rational Rose để tạo lập biểu đồ trạng thái
- Bài tập và câu hỏi
- CHƯƠNG VI: THIẾT KẾ CÁC BIỂU ĐỒ CỘNG TÁC VÀ BIỂU ĐỒ THÀNH PHẦN CỦA HỆ THỐNG
- 6.1 Các biểu đồ cộng tác
- 6.2 Thiết kế các biểu đồ cộng tác và các lớp đối tượng
- 6.2.1 Ca sử dụng thực tế
- 6.2.2 Mẫu gán trách nhiệm
- 6.2.3 Mẫu gán trách nhiệm
- 6.3 Thiết kế hệ thống HBH
- 6.4 Thiết kế chi tiết các biểu đồ lớp
- 6.5 Thiết kế biểu đồ cộng tác và hoàn thiện thiết kế biểu đồ lớp
- 6.5.1 Xây dựng biểu đồ cộng tác
- 6.5.2 Hoàn thiện thiết kế biểu đồ lớp
- Bài tập và câu hỏi
- CHƯƠNG VII: KIẾN TRÚC HỆ THỐNG VÀ PHÁT SINH MÃ TRÌNH
- 7.1 Kiến trúc của Hệ thống
- 7.2 Biểu đồ thành phần
- 7.3 Biểu đồ triển khai
- 7.4 Ánh xạ các thiết kế sang mã chương trình
- 7.4.1 Tạo lập các định nghĩa lớp từ những thiết kế biểu đồ lớp
- 7.4.2 Định nghĩa hàm từ biểu đồ cộng tác
- 7.5 Danh sách một số lớp được định nghĩa trong C++
- 7.6 Thực hành trên Rose
- 7.6.1 Xây dựng biểu đồ thành phần
- 7.6.2 Xây dựng biểu đồ triển khai
- 7.6.3 Phát sinh mã trình bằng Rose
- Bài tập và câu hỏi
- TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Danh sách thuật ngữ và các từ viết tắt