CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ HỘP SỐ TỰ ĐỘNG
1.1. NHIỆM VỤ, YÊU CẦU VÀ PHÂN LOẠI CỦA HỘP SỐ TỰ ĐỘNG:
1.1.1. Nhiệm vụ:
Hộp số tự động có nhiệm vụ truyền và biến đổi mômen từ động cơ tới bánh xe chủ động sao cho phù hợp với chế độ làm việc của động cơ và mômen cản sinh ra trong quá trình ôtô chuyển động. Đồng thời, nó có khả năng cắt dòng truyền mômen trong thời gian ngắn hoặc dài để thực hiện đổi chiều chuyển động, tạo nên chuyển động lùi cho ôtô, giúp xe chuyển động êm ái và có tính năng việt dã cần thiết.
1.1.2. Yêu cầu:
- Khi gài chuyển số, đảm bảo nhẹ nhàng, không gây va đập.
- Tỷ số truyền thích hợp với đặc tính động cơ, tốc độ, điều kiện sử dụng và tính kinh tế.
- Đảm bảo khả năng ngắt dòng truyền công suất trong thời gian dài.
- Có khả năng thay đổi chiều quay giữa trục ra và trục vào.
1.1.3. Phân loại hộp số tự động:
Hộp số tự động có thể được phân loại theo cách bố trí, bao gồm:
- Loại hộp số sử dụng trên ôtô FF (động cơ đặt trước, cầu trước chủ động).
- Loại hộp số sử dụng trên ôtô FR (động cơ đặt trước, cầu sau chủ động).
So với loại sử dụng trên ôtô FR, các hộp số trên ôtô FF được thiết kế gọn nhẹ hơn do lắp đặt cùng khoang với động cơ. Hộp số FR có bộ truyền động bánh răng cuối cùng và vi sai lắp bên ngoài, trong khi hộp số FF có bộ truyền bánh răng cuối cùng và vi sai lắp bên trong, nên còn gọi là hộp số có vi sai.
Ngoài ra, hộp số tự động còn được phân loại theo:
- Bộ truyền bánh răng: hộp số sử dụng bộ truyền hành tinh hoặc các cặp bánh răng luôn ăn khớp.
- Cách điều khiển: hộp số tự động thường hoặc hộp số tự động điện tử (ECT).
1.2. ĐẶC ĐIỂM VẬN HÀNH VÀ ƯU ĐIỂM CỦA HỘP SỐ TỰ ĐỘNG:
1.2.1. Đặc điểm vận hành:
Khác với hộp số thường, người lái xe không cần nhận biết tải và tốc độ động cơ để chuyển số. Ở hộp số tự động, việc chuyển lên hay xuống số thích hợp nhất được thực hiện tự động theo tải động cơ và tốc độ xe, giúp tăng tính tiện nghi. Người lái có thể dừng xe mà không cần đóng ngắt ly hợp hay về số N.
1.2.2. Ưu điểm của hộp số tự động:
Hộp số tự động có ưu điểm vượt trội so với hộp số cơ khí:
- Truyền momen từ động cơ sang hộp số thông qua biến mô thủy lực, có khả năng tăng momen lên K lần.
- Quá trình chuyển số diễn ra tự động, êm dịu, không cần người lái điều khiển, giúp xe hoạt động ở chế độ tối ưu, tiết kiệm nhiên liệu và giảm thiểu tổn hao công suất.
- Momen xoắn được truyền đến bánh xe chủ động một cách êm dịu.
- Tăng khả năng động lực học của ô tô.
- Giảm tải trọng tác dụng lên các chi tiết của hệ thống truyền lực.
- Tránh quá tải cho động cơ và hệ thống truyền lực nhờ biến mô thủy lực.