Giới thiệu
Vấn đề ô nhiễm nguồn nước mặt ngày càng trở nên nghiêm trọng trên toàn cầu, đòi hỏi các biện pháp khắc phục và giải quyết khẩn cấp để bảo vệ sự sống. Tình trạng ô nhiễm này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bao gồm sự phát triển thực vật, động vật dưới lòng sông, sự rửa trôi chất ô nhiễm và việc xả thải sinh hoạt, công nghiệp. Hậu quả của ô nhiễm nguồn nước gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến con người và động vật. Sông Đak-Bla, nguồn cung cấp nước chính cho tỉnh Kon Tum, đóng vai trò quan trọng trong sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp, công nghiệp. Do đó, việc đánh giá chất lượng nguồn nước mặt của lưu vực sông này là vô cùng cần thiết.
Đề tài "Ứng dụng GIS và mô hình SWAT đánh giá chất lượng nước mặt lưu vực sông Đak-Bla tỉnh Kon Tum" tập trung vào việc giải quyết vấn đề cấp bách này. Nghiên cứu sử dụng công nghệ GIS để biên tập bản đồ, tích hợp dữ liệu không gian và thuộc tính, làm đầu vào cho mô hình SWAT. Mô hình SWAT (Soil and Water Assessment Tool) là một công cụ mạnh mẽ được sử dụng để đánh giá và dự báo ảnh hưởng của các hoạt động sử dụng đất đến chất lượng nước và thành phần môi trường trong một khoảng thời gian dài.
Các phương pháp chính được áp dụng trong đề tài bao gồm:
- Phân tích thống kê để thu thập và tổng hợp dữ liệu.
- Ứng dụng GIS để quản lý dữ liệu không gian và thuộc tính, chuẩn bị dữ liệu đầu vào cho mô hình SWAT, và hiển thị kết quả.
- Thu thập dữ liệu để xây dựng bản đồ DEM, bản đồ thổ nhưỡng, bản đồ sử dụng đất và bản đồ thời tiết.
- Sử dụng mô hình SWAT để thiết lập, chạy mô phỏng và đánh giá chất lượng nước mặt của lưu vực sông Đak-Bla.
- Đề xuất các biện pháp khắc phục và hạn chế ô nhiễm nguồn nước mặt.
Nghiên cứu này nhằm mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu đầu vào cho mô hình SWAT, tính toán và mô phỏng chất lượng nước, cũng như đánh giá chất lượng nước mặt tại lưu vực sông Đak-Bla trong giai đoạn 2000-2010. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quan trọng cho công tác quản lý và bảo vệ tài nguyên nước, góp phần phát triển bền vững tỉnh Kon Tum.