Giới thiệu về Phương pháp Nghiên cứu Khoa học
Tài liệu này cung cấp kiến thức cơ bản về phương pháp nghiên cứu khoa học (PPNCKH), bao gồm cấu trúc môn học, bản chất của nghiên cứu khoa học, người thực hiện nghiên cứu, các hình thức tổ chức nghiên cứu, căn cứ hình thành các chương trình, đề tài, dự án và các loại hình nghiên cứu khoa học.
Cấu trúc môn học
- Giới thiệu về Phương pháp Nghiên cứu Khoa học & Quy trình nghiên cứu khoa học.
- Mô tả Quy trình nghiên cứu khoa học.
- Xây dựng tổng quan tài liệu và cơ sở lý thuyết.
- Xây dựng đề cương nghiên cứu.
- Thực hiện nghiên cứu và viết báo cáo khoa học.
Nghiên cứu Khoa học là gì?
Nghiên cứu khoa học là quá trình áp dụng các ý tưởng, nguyên lý và phương pháp khoa học để tìm ra các kiến thức mới, nhằm giải thích hoặc dự báo các sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan.
Các hình thức tổ chức nghiên cứu
Các hình thức tổ chức nghiên cứu bao gồm:
- Đề tài nghiên cứu: Là một hình thức tổ chức NCKH, là một nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể có mục tiêu, nội dung, phương pháp rõ ràng nhằm tạo ra kết quả mới đáp ứng yêu cầu thực tiễn hoặc làm luận cứ khoa học.
- Dự án khoa học: Là một loại đề tài được thực hiện với mục đích ứng dụng, có xác định về hiệu quả kinh tế - xã hội, có tính ứng dụng cao và bị giới hạn về thời gian, nguồn lực.
- Chương trình khoa học: Là một tập hợp các đề tài/dự án có cùng mục đích xác định, các đề tài/dự án này độc lập tương đối và có tính bổ trợ lẫn nhau.
- Đề án khoa học: Là một loại văn kiện được xây dựng trình cấp quản lý cao hơn hoặc cơ quan tài trợ, nhằm đề xuất thực hiện một công việc hoặc thành lập một tổ chức.
Các loại hình NCKH
Có hai loại hình nghiên cứu khoa học chính:
- Nghiên cứu thực nghiệm: Liên quan đến các hoạt động của đời sống thực tế, bao gồm nghiên cứu hiện tượng thực tế (qua khảo sát) và nghiên cứu hiện tượng trong điều kiện có kiểm soát (qua thí nghiệm).
- Nghiên cứu lý thuyết: Thông qua tài liệu, các học thuyết và tư tưởng, bao gồm nghiên cứu lý thuyết thuần túy (bác bỏ, ủng hộ, làm rõ quan điểm) và nghiên cứu lý thuyết ứng dụng (làm cơ sở cho hành động, áp dụng lý thuyết vào thực tế).