Bài giảng Phương pháp nghiên cứu khoa học: Chương 5
Tác giả: TS. Trương Thị Kim Chuyên
Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về quy trình nghiên cứu khoa học, bao gồm tám bước cơ bản, từ việc xác định vấn đề và xây dựng giả thuyết đến thu thập, xử lý, phân tích dữ liệu và hoàn thiện báo cáo. Nội dung đặc biệt nhấn mạnh các khía cạnh đạo đức trong quá trình thu thập dữ liệu, liên quan đến người tham gia, nhà nghiên cứu và các đơn vị tài trợ.
Quy trình lập kế hoạch thu thập dữ liệu được trình bày chi tiết, bao gồm việc xác định rõ ràng mục tiêu, điểm xuất phát, đối tượng nghiên cứu, phương pháp thu thập, thời gian thực hiện, dự trù kinh phí và xây dựng chương trình hành động cụ thể. Tài liệu cũng giới thiệu đa dạng các phương pháp thu thập dữ liệu như bảng hỏi, phỏng vấn sâu, quan sát, phương pháp chuyên gia, cùng với các loại thang đo (danh nghĩa, thứ bậc, khoảng cách, tỷ lệ) và các yếu tố về độ giá trị, độ tin cậy. Bên cạnh đó, các kỹ thuật chọn mẫu (ngẫu nhiên và không ngẫu nhiên) và phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu thô cũng được đề cập.
Mục lục chi tiết:
- Quy trình nghiên cứu (8 bước)
- Thu thập và phân tích dữ liệu
- Vấn đề đạo đức trong thu thập DL
- Người tham gia
- Người nghiên cứu
- Đơn vị tài trợ
- Lựa chọn PP thu thập DL
- Lập kế hoạch thu thập DL
- Xác định mục tiêu nghiên cứu cụ thể
- Xác định xuất phát điểm của nghiên cứu
- Xác định đối tượng nghiên cứu cụ thể
- Xác định cách thu thập thông tin
- Chương trình hành động cụ thể cho từng công việc
- Lựa chọn PP thu thập dữ liệu
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp chuyên gia
- Bảng hỏi
- Phỏng vấn sâu
- Thang đo
- Thang đo danh nghĩa
- Thang đo thứ bậc
- Thang đo khoảng cách
- Thang đo tỷ lệ
- Độ giá trị và độ tin cậy
- Chọn mẫu
- Vì sao phải chọn mẫu?
- Phương pháp lấy mẫu
- Mẫu ngẫu nhiên
- Mẫu phân tầng
- Mẫu theo nhóm
- Chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản
- Chọn mẫu không ngẫu nhiên
- Chọn mẫu hỗn hợp
- Chọn mẫu hệ thống
- Thảo luận trên lớp
- Xử lý và phân tích dữ liệu
- Thiết kế bảng hỏi