Bài giảng Phương pháp nghiên cứu trong kinh tế
Tài liệu này cung cấp kiến thức nền tảng về khoa học và phương pháp nghiên cứu khoa học, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế.
Giới thiệu chung
Khoa học được định nghĩa là hệ thống tri thức về tự nhiên, xã hội và tư duy, bao gồm tri thức kinh nghiệm và tri thức khoa học. Tri thức kinh nghiệm tích lũy qua thực tế, còn tri thức khoa học đòi hỏi phương pháp và quá trình nghiên cứu chặt chẽ.
Nghiên cứu khoa học
Nghiên cứu khoa học là hoạt động xem xét, điều tra, thử nghiệm nhằm phát hiện kiến thức mới, sáng tạo phương pháp và công cụ mới. Để thực hiện nghiên cứu, người làm khoa học cần có kiến thức chuyên môn và rèn luyện kỹ năng làm việc tự lực.
Đề tài nghiên cứu khoa học
Đề tài là hình thức tổ chức nghiên cứu khoa học, phân biệt với chương trình, dự án và đề án ở mục đích và phạm vi thực hiện. Mỗi hình thức có đặc điểm riêng, từ việc trả lời câu hỏi học thuật đến ứng dụng thực tế và xin tài trợ.
Đối tượng, phạm vi, mục đích và mục tiêu nghiên cứu
Tài liệu làm rõ khái niệm đối tượng và phạm vi nghiên cứu, cũng như phân biệt giữa mục đích (hướng đến điều gì) và mục tiêu (cụ thể, đo lường được) của nghiên cứu.
Tư duy và phân loại khoa học
Phần này đề cập đến tư duy khoa học với các đặc trưng khách quan, toàn diện, lịch sử và biện chứng. Đồng thời, phân loại khoa học thành khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng.
Cấu trúc phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu khoa học sử dụng phương pháp luận bao gồm luận đề (câu hỏi cần chứng minh), luận cứ (bằng chứng) và luận chứng (phương pháp chứng minh). Các bước tiến hành nghiên cứu bao gồm lựa chọn vấn đề, tổng kết tài liệu, lập kế hoạch, chọn mẫu, thu thập và phân tích dữ liệu, diễn giải và công bố kết quả.
Hình thành và luận giải vấn đề nghiên cứu
Việc hình thành vấn đề nghiên cứu dựa trên các nguồn gốc khác nhau, với mục đích rõ ràng và tên gọi súc tích. Tài liệu cũng đưa ra các ví dụ minh họa cụ thể về đề tài nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế.