Bệnh Động Mạch Vành Mạn 2009: Chẩn Đoán, Điều Trị Nội, Can Thiệp, Phẫu Thuật Và Phòng Ngừa
Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan chi tiết về Bệnh Động Mạch Vành (ĐMV) mạn tính, tập trung vào các khía cạnh chẩn đoán, điều trị nội khoa, can thiệp, phẫu thuật và phòng ngừa theo các hướng dẫn năm 2009. Nội dung bao gồm phân loại các thể lâm sàng của BĐMV, từ thể mạn tính ổn định đến các hội chứng cấp tính.
Phân loại lâm sàng và đánh giá nguy cơ
- Bệnh ĐMV mạn: Bao gồm đau thắt ngực ổn định (CĐTN/ÔĐ), CĐTN Prinzmetal, thiếu máu cơ tim yên lặng (TMCT), bệnh cơ tim TMCB và hở van hai lá do BĐMV.
- Hội chứng ĐMV cấp: Bao gồm nhồi máu cơ tim có ST chênh lên, nhồi máu cơ tim không ST chênh lên và CĐTN không ổn định.
- Đánh giá bệnh nhân đau ngực: Quy trình bao gồm hỏi bệnh sử, khám thực thể, lượng giá yếu tố nguy cơ để xác định khả năng mắc bệnh ĐMV (thấp, trung bình, cao).
- Phân loại CĐTN: Phân biệt CĐTN điển hình, không điển hình và đau ngực không do tim dựa trên các tiêu chuẩn lâm sàng.
- Khả năng bị BĐMV: Đánh giá dựa trên triệu chứng cơ năng, tuổi và giới tính, được minh họa bằng bảng số liệu chi tiết.
Quy trình chẩn đoán và các xét nghiệm
- Quy trình chẩn đoán tại Viện Tim TP.HCM và BV Tim Tâm Đức: Bao gồm các bước từ thăm khám lâm sàng, ECG lúc nghỉ, siêu âm tim, xét nghiệm máu (huyết đồ, lipid, đường máu, CRP, Fibrinogen) đến ECG gắng sức, Echo Dobutamin, MSCT động mạch vành, và cuối cùng là chụp động mạch vành.
- Các xét nghiệm khảo sát ban đầu bệnh nhân đau thắt ngực: Bao gồm các xét nghiệm loại I (xét nghiệm cơ bản cho mọi bệnh nhân) và loại IIa, IIb (xét nghiệm tùy theo tình trạng lâm sàng).
- Độ nhạy và độ đặc hiệu của trắc nghiệm chẩn đoán ĐTN ổn định: So sánh hiệu quả của ECG gắng sức, SPECT, và siêu âm tim gắng sức.
Phương pháp điều trị và lượng định nguy cơ
- ECG gắng sức/chẩn đoán đau thắt ngực: Các khuyến cáo về việc sử dụng ECG gắng sức (Loại I và Loại IIb).
- Khuyến cáo sử dụng trắc nghiệm hình ảnh: Siêu âm tim và xạ ký tim trong chẩn đoán ban đầu đau thắt ngực.
- Khuyến cáo sử dụng Holter ECG: Trong chẩn đoán đau thắt ngực nghi ngờ rối loạn nhịp tim hoặc đau thắt ngực do co mạch.
- Khuyến cáo sử dụng chụp ĐMV: Trong chẩn đoán đau thắt ngực ổn định nặng, sau đột tử, loạn nhịp thất nặng, hoặc có tiền sử can thiệp.
- Lượng định nguy cơ (risk stratification): Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lượng định nguy cơ để chỉ định điều trị và tiên lượng bệnh.
- Chỉ số thảm lăn (Treadmill score): Công thức tính và phân loại nguy cơ dựa trên chỉ số Duke Treadmill score.
- Lượng định nguy cơ dựa vào trắc nghiệm không xâm nhập: Các tiêu chí đánh giá nguy cơ cao (tử vong hàng năm > 3%) và phương pháp điều trị tương ứng.
- Các vấn đề về điều trị bệnh động mạch vành mạn: Thảo luận về điều trị nội khoa tối ưu, vai trò của PCI, thời điểm tái thông ĐMV và lợi ích chi phí.
- Điều trị nội khoa tối ưu: Bao gồm điều trị toàn diện và sử dụng thuốc cải thiện tiên lượng.
- Điều trị CĐTN ổn định không dùng thuốc: Các biện pháp như giảm mỡ, bỏ thuốc lá, điều độ rượu bia, vận động thể lực, giảm stress, hạn chế muối và giảm cân.