Đề tài: CEO của hôm qua, hôm nay và ngày mai
LỜI MỞ ĐẦU
Trích dẫn từ Harvard Business Review, lời mở đầu đặt câu hỏi về việc tại sao không ai nhìn thấy những bước đi thầm lặng của cuộc khủng hoảng tài chính, dù các doanh nghiệp hùng mạnh và các CEO đẳng cấp sở hữu "tầm nhìn chiến lược". Bài viết này tập trung phân tích vai trò của các CEO trong cuộc khủng hoảng, đề xuất các tố chất cần có cho giai đoạn mới và rút ra bài học cho các CEO Việt Nam trong bối cảnh suy thoái hiện nay.
I. Bối cảnh khủng hoảng kinh tế Mỹ trong năm 2008:
Giai đoạn 2004-2006 chứng kiến lãi suất tại Mỹ tăng từ 1% lên 5,35%, dẫn đến thị trường địa ốc xuống giá và các khoản vay dưới chuẩn tăng vọt. Cuối năm 2007 và năm 2008, hệ thống tài chính ngân hàng Mỹ lâm vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng với hàng trăm tỷ USD bị tiêu tan. Nhiều sự kiện quan trọng đã diễn ra, bao gồm:
- Tháng 6/2007: Hai quỹ phòng hộ của Bear Stearns sụp đổ do đầu tư vào chứng khoán đảm bảo bằng bất động sản dưới chuẩn.
- Tháng 7/2007: Ngân hàng IKB của Đức và SachsenLB của Đức chịu ảnh hưởng nặng nề.
- Ngày 15/10/2007: Citigroup công bố lợi nhuận Quý 3 giảm 57% do thua lỗ và trích lập dự phòng 6,5 tỷ USD.
- Ngày 17/12/2007: Cuộc khủng hoảng tín dụng lan sang Úc với tập đoàn Centro Properties cảnh báo lợi nhuận giảm.
- Ngày 11/01/2008: Bank of America mua lại Countrywide Financial với giá 4 tỷ USD sau khi ngân hàng này thông báo phá sản.
- Ngày 30/01/2008: UBS công bố trích lập dự phòng 4 tỷ USD.
- Ngày 17/02/2008: Anh quốc hữu hóa Ngân hàng Northern Rock.
- Ngày 28/02/2008: Ngân hàng DZ bank của Đức được đưa vào danh sách nạn nhân với tài sản mất giá 1,36 tỷ EUR.
- 17-3-2008: Bear Stearns bán mình cho JP Morgan Chase với giá 2 USD/cổ phiếu.
- Ngày 29/04/2008: Deutsche Bank công bố khoản thua lỗ trước thuế.
- Ngày 11-7-2008: Ngân hàng IndyMac bị kiểm soát bởi Fed và tuyên bố phá sản.
- Ngày 31/07/2008: Deutsche Ban công bố trích lập dự phòng tiếp theo là 3,6 tỷ USD.
- Ngày 6-7/09/2008: Fed nắm quyền kiểm soát Fannie Mae và Freddie Mac.
- Ngày 11/09/2008: Lehman Brothers tuyên bố đang tìm kiếm đối tác để bán lại.
- Ngày 14/09/2008: Lehman Brothers tuyên bố phá sản.
- Ngày 15/09/2008: Merrill Lynch bán cho Bank of America với giá 50 tỷ USD. American International Group (AIG) mất khả năng thanh toán.
- Ngày 16/09/2008: Ngân hàng trung ương các nước bơm tiền vào thị trường.
- Ngày 17/09/2008: Cổ phiếu của Goldman Sachs và Morgan Stanley giảm mạnh. Lloyds TSB mua lại HBOS.
- Ngày 18/09/2008: Fed và các ngân hàng trung ương khác bơm 180 tỷ USD.
- Ngày 19/09/2008: Chính phủ Mỹ công bố kế hoạch cứu hệ thống tài chính trị giá 700 tỷ USD.
- Ngày 20-21/09/2008: Goldman Sachs và Morgan Stanley chuyển đổi thành tập đoàn ngân hàng đa năng.
- Ngày 22/09/2008: Nomura Holding mua lại hoạt động của Lehman tại châu Á, châu Âu và Trung Đông. Mitsubishi UFJ Financial mua 20% cổ phần của Morgan Stanley.
- Ngày 23/09/2008: Warren Buffett mua 9% cổ phần của Goldman Sachs. FBI điều tra Fannie, FGreddie, AIG và Lehman.
- Ngày 25/09/2008: Washington Mutual Inc. (WaMu) sụp đổ và được bán cho JPMorgan Chase & Co với giá 1,9 tỷ USD.
Cuộc khủng hoảng xuất phát từ việc cho vay dưới chuẩn trên thị trường địa ốc, sau đó bị đẩy nhanh bởi giới đầu cơ sử dụng công cụ mua bán khống. Điều này cho thấy sự yếu kém trong quản trị rủi ro và đạo đức kinh doanh của các tập đoàn tài chính.