Chương 12: Phân tích khả năng sinh lợi
Giới thiệu chung về mục tiêu, ý nghĩa và phương pháp phân tích khả năng sinh lợi của doanh nghiệp. Tài liệu tập trung vào việc phân tích doanh thu và giá vốn hàng bán, hai yếu tố cốt lõi ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh lời.
1. Phân tích khả năng sinh lợi của công ty
- Mục tiêu: Đánh giá nguồn gốc, tính ổn định, quy mô tạo ra doanh thu; giải thích lợi nhuận gộp, chi phí hoạt động, phi hoạt động; phân tích thuế thu nhập và các biến số thu nhập.
- Ý nghĩa: Bổ sung cho phân tích tỷ suất sinh lợi, đánh giá sâu hơn nguồn gốc, sự ổn định và các mối quan hệ kinh tế; phân biệt thành quả từ quyết định kinh doanh và đầu tư, tài trợ; là cơ sở quan trọng để xác định giá trị, khả năng thanh toán và tính thanh khoản.
- Phương pháp phân tích: Phân tích từng khoản mục doanh thu, giá vốn, chi phí và mối liên hệ giữa chúng. Sử dụng phương pháp phân tích theo chiều ngang, tỷ trọng, tỷ số. Quy trình gồm 4 bước: phân tích lãi ròng, so sánh hàng ngang, đưa ra nhận định và khuyến nghị.
2. Phân tích doanh thu
- Công thức tính và phương pháp điều chỉnh cho doanh thu: Doanh thu được tạo ra từ các hoạt động kinh doanh, bao gồm dòng tiền bán hàng và dòng tiền tương lai. Tài liệu trình bày chi tiết thời điểm và tiêu chí ghi nhận doanh thu, các điều chỉnh doanh thu khi bán hàng "cho đổi, cho trả" và doanh thu từ nhượng quyền.
- Đo lường doanh thu: Phân biệt doanh thu thuần và các khoản giảm trừ.
- Mục tiêu: Đánh giá đóng góp của từng dòng sản phẩm, thị trường vào tổng doanh thu; đánh giá tốc độ tăng trưởng, biến động giá, quy mô, hoạt động M&A, biến động tỷ giá và so sánh với đối thủ cạnh tranh.
3. Phân tích giá vốn hàng bán
- Khái niệm: Chi phí lớn nhất trong hầu hết các công ty, bao gồm chi phí mua hàng và chi phí sản xuất.
- Mục tiêu: Đánh giá khả năng kiểm soát chi phí (tốc độ tăng giá vốn so với doanh thu thuần); đánh giá cơ cấu và xu hướng biến động giá vốn.
- Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp tỷ trọng để phân tích cơ cấu chi phí, kết hợp các chỉ số chuyên biệt. Các bước phân tích bao gồm đo lường lợi nhuận gộp, phân tích và giải thích sự thay đổi trong lợi nhuận gộp.