Giới thiệu Tiểu Luận Triết Học
Tiểu luận tập trung làm rõ luận điểm: "Trong thời kỳ đổi mới, chúng ta khẳng định phải đổi mới tư duy lý luận trước khi đổi mới thực tiễn". Tác giả vận dụng những tư tưởng cơ bản của triết học Mác-Lênin để giải thích cho luận điểm này.
I. Tình hình nghiên cứu
Tiểu luận đặt vấn đề trong bối cảnh Việt Nam đã bỏ qua giai đoạn tư bản chủ nghĩa, tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội. Sự phát triển này luôn nảy sinh những mâu thuẫn cần giải quyết. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, Việt Nam đã có những chiến lược đúng đắn, đặc biệt là việc vận dụng lý luận triết học Mác-Lênin để định hướng phát triển kinh tế. Bài học kinh nghiệm từ năm 1986 đã tổng kết và định hướng đổi mới, cải cách kinh tế theo hướng thị trường, nhiều thành phần, lành mạnh.
II. Mục đích và Nhiệm vụ
Tiểu luận nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gắn lý thuyết với thực hành, nắm vững kiến thức qua sự hiểu biết sâu rộng. Nghiên cứu lý luận nhận thức và thực tiễn là nghiên cứu sâu rộng triết học trong mối liên quan đến phát triển kinh tế và xã hội. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và kinh tế phát triển, mọi hành động đều cần xuất phát từ quá trình nhận thức và cải tạo thực tiễn.
III. Phạm vi Nghiên cứu
Tiểu luận tập trung phân tích vấn đề lý luận nhận thức và cải tạo thực tiễn của nền kinh tế Việt Nam trong quá trình phát triển. Triết học Mác-Lênin, đặc biệt là lý luận nhận thức và cải tạo thực tiễn, được xem là kim chỉ nam cho con người hành động, làm chủ thế giới và phát triển kinh tế.
IV. Cơ sở Lý luận
Đại hội Đảng lần thứ VI đánh dấu bước ngoặt trong phát triển kinh tế Việt Nam, chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Triết học Mác-Lênin, với chủ nghĩa duy vật biện chứng, là nền tảng lý luận quan trọng. Mác và Ăngghen đã phát triển triết học dựa trên cơ sở thực tiễn và quy luật khách quan, tạo nên một thế giới quan duy vật nhất quán.
Một số Khái niệm liên quan đến cơ sở lý luận
1. Thực tiễn
- Khái niệm: Là hoạt động vật chất, cảm tính, có mục đích, có tính lịch sử - xã hội của con người nhằm cải tạo tự nhiên và xã hội.
- Tính vật chất: Hoạt động có mục đích, sử dụng phương tiện vật chất để tác động vào đối tượng, tạo ra sản phẩm.
- Tính lịch sử - xã hội: Hoạt động diễn ra khác nhau tùy theo giai đoạn lịch sử.
- Các hình thức: Hoạt động sản xuất vật chất, hoạt động chính trị - xã hội, hoạt động thực nghiệm khoa học.
II. Thực tiễn có vai trò rất lớn đối với nhận thức
- Thực tiễn là cơ sở, nguồn gốc, động lực, mục đích và tiêu chuẩn của nhận thức.
- Thực tiễn là động lực của nhận thức: Đặt ra nhu cầu, cung cấp phương tiện và rà soát nhận thức.
- Thực tiễn là mục đích của nhận thức: Tri thức khoa học có ý nghĩa khi được vận dụng vào thực tiễn để cải tạo thế giới.
- Thực tiễn là tiêu chuẩn của nhận thức: Kiểm chứng tính đúng sai của nhận thức.
- Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý: Khẳng định tính đúng đắn của tri thức.
III. Mối quan hệ giữa Lý luận và Thực tiễn
- Lý luận: Là hệ thống tri thức khái quát từ thực tiễn, phản ánh quy luật khách quan.
- Mối quan hệ: Lý luận bắt nguồn từ thực tiễn và hướng dẫn thực tiễn. Lý luận và thực tiễn thống nhất biện chứng với nhau.