Dược Lâm Sàng Tại Bệnh Viện Việt Nam: Khảo Sát Về Những Dịch Vụ Đang Được Triển Khai Và Cơ Hội Phát Triển
Luận văn này tập trung khảo sát thực trạng triển khai các dịch vụ Dược lâm sàng (DLS) tại các bệnh viện ở Việt Nam trong giai đoạn 1990s-2010s, đồng thời phân tích những cơ hội phát triển trong tương lai. Nghiên cứu đi sâu vào quá trình hình thành và phát triển của ngành Dược lâm sàng tại Việt Nam, bắt đầu từ những bước giới thiệu đầu tiên vào những năm 1990, quá trình giảng dạy và nghiên cứu, cho đến giai đoạn 2010-2014 với những quy định pháp lý và chiến lược phát triển cụ thể.
Quá trình hình thành và phát triển:
- Giai đoạn 1990s-2010s:
- Giảng dạy – Nghiên cứu: Sự ra đời của các tổ môn DLS từ những năm 1993, 1998, đào tạo các bậc học cao hơn như Thạc sĩ, Tiến sĩ chuyên ngành Dược lý - Dược lâm sàng, và xuất bản sách về Chăm sóc Dược vào năm 2010.
- Trong thực hành tại bệnh viện: Sự ra đời của các văn bản pháp luật như Thông tư số 08/BYT-TT (1997) quy định về vai trò của chuyên gia về thuốc, và các thông tư liên quan đến thông tin thuốc, ngăn chặn phản ứng có hại. Việc triển khai các hoạt động DLS ở mức độ hạn chế, với Bệnh viện Bạch Mai là một trong những đơn vị tiên phong vào năm 2006.
- Giai đoạn 2010-2014:
- Tình hình chung: Nhiều dự án hợp tác quốc tế, ban hành Thông tư số 31-12/TT BYT (2012) quy định chức năng, nhiệm vụ của Dược sĩ lâm sàng. Chiến lược phát triển ngành Dược quốc gia đến năm 2020, tầm nhìn 2030 đề ra mục tiêu về nhân lực Dược sĩ lâm sàng.
- Cải tiến chương trình đào tạo: Tăng cường các môn học lâm sàng, phát triển chương trình đào tạo liên tục cho Dược sĩ bệnh viện.
Hoạt động triển khai tại một số bệnh viện:
Nghiên cứu khảo sát 27 Dược sĩ bệnh viện (DSBV) tại 17 bệnh viện, tập trung vào các hoạt động chung và nhiệm vụ triển khai tại khoa lâm sàng. Các hoạt động bao gồm tham gia Hội đồng Thuốc – Điều trị (91%), xây dựng và sửa đổi “Danh mục Thuốc bệnh viện” (78%), cung cấp dịch vụ thông tin thuốc, báo cáo và ngăn chặn ADR (>=90%), thử nghiệm lâm sàng (27%), và TDM (1/17 BV).
Tại khoa lâm sàng, các nhiệm vụ chính bao gồm: Chế độ liều từng thuốc (4 DSBV), Hướng dẫn điều trị tại BV (6 DSBV), Giá thuốc (20 DSBV), Danh mục tên các thuốc (23 DSBV). Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng chỉ ra thời gian trung bình hoạt động tại khoa lâm sàng là 10h/tuần, với tỷ lệ triển khai đầy đủ các dịch vụ theo quy trình hướng dẫn đạt khoảng 90-100%. Tỷ lệ tham gia chuẩn bị đơn xuất viện là 23% và các hoạt động khác cùng nhân viên y tế là 65%. Các nhóm thuốc mà DLS thường trao đổi, tư vấn bao gồm Kháng sinh, Hóa chất, Dinh dưỡng nhân tạo, Đái tháo đường, Tim mạch - Tăng huyết áp.