Giới thiệu chung
Đề tài “Khoa học - công nghệ được coi là nền tảng và động lực của sự nghiệp CNH - HĐH ở Việt Nam” tập trung phân tích vai trò thiết yếu của khoa học và công nghệ (KH-CN) trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong bối cảnh thế kỷ 21, KH-CN đã trở thành yếu tố cốt lõi thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội trên phạm vi toàn cầu.
1. Tầm quan trọng của KH-CN trong phát triển kinh tế
Thế giới đang bước vào kỷ nguyên của khoa học và công nghệ. Việc ứng dụng KH-CN vào đời sống và sản xuất đã trở thành xu thế tất yếu. Đối với Việt Nam, dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn đối mặt với nguy cơ tụt hậu về kinh tế so với các nước trong khu vực và thế giới do xuất phát điểm thấp và sự chênh lệch lớn về trình độ công nghệ.
Quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa (CNH-HĐH) đòi hỏi sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế, lao động, trong đó KH-CN đóng vai trò then chốt. Mục tiêu đến năm 2010 là đẩy mạnh đổi mới kỹ thuật, công nghệ, mở rộng khu công nghiệp, khu chế xuất nhằm đưa Việt Nam trở thành một nước có trình độ kỹ thuật - công nghệ tiên tiến trong khu vực.
Hội nhập kinh tế quốc tế đòi hỏi Việt Nam phải tận dụng tối đa nguồn lực nội sinh và vận dụng những thành tựu KH-CN để phát triển nhanh nền kinh tế. Do đó, việc phát triển nguồn nhân lực có tri thức, trình độ, tay nghề cao là yêu cầu cấp thiết.
2. Vai trò của KH-CN trong sự nghiệp CNH-HĐH
Theo tinh thần Đại hội Đảng IX, công nghiệp hóa gắn với hiện đại hóa, nâng cao hàm lượng tri thức trong các yếu tố phát triển kinh tế - xã hội là mục tiêu chiến lược. Đảng ta đã xác định rõ nhiệm vụ phát huy lợi thế, tận dụng mọi khả năng để đạt trình độ công nghệ tiên tiến, đặc biệt là công nghệ thông tin và công nghệ sinh học.
Vì vậy, KH-CN được coi là nền tảng và động lực quan trọng nhất cho sự nghiệp CNH-HĐH ở Việt Nam. Nhiệm vụ phát triển KH-CN và gắn kết chặt chẽ KH-CN với kinh tế - xã hội là một nhiệm vụ cấp bách.
3. Quan niệm về Khoa học và Công nghệ
- Khoa học: Là hệ thống tri thức chân thực về tự nhiên, xã hội, con người và tư duy. Khoa học nghiên cứu, vạch ra các quy luật khách quan và được kiểm nghiệm qua thực tiễn.
- Công nghệ: Là tập hợp các phương pháp, kỹ năng, thủ thuật dựa trên tri thức khoa học để cải tạo thế giới, đáp ứng nhu cầu của con người và xã hội. Công nghệ bao gồm các phương tiện vật chất - kỹ thuật và các cách thức thực hiện.
Trong thời đại cách mạng khoa học công nghệ, KH-CN ngày càng trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, quyết định sự phát triển của xã hội.