Luận văn: Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần của nước ta
Đất nước ta, ngay sau khi giành độc lập, đã bước vào công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, cho đến trước thời kỳ đổi mới, nền kinh tế nước ta chưa huy động được hết tiềm năng phát triển do những hạn chế trong việc sử dụng các thành phần kinh tế. Việc xóa bỏ các thành phần kinh tế như kinh tế cá thể, tiểu chủ đã dẫn đến tình trạng trì trệ, lạc hậu.
Nhận thức được thiếu sót này, Đảng và Nhà nước đã khuyến khích phát triển đa dạng các thành phần kinh tế, mang lại những khởi sắc rõ rệt. Bài tiểu luận này tập trung nghiên cứu về cơ cấu kinh tế nhiều thành phần của nước ta, làm rõ tính tất yếu khách quan, các thành phần kinh tế hiện có, đặc điểm, thực trạng, nguyên nhân và phương hướng sử dụng chúng trong thời gian tới.
Chương I: Cơ sở lý luận – tính tất yếu khách quan của cơ cấu kinh tế nhiều thành phần
1.1. Tính tất yếu khách quan của cơ cấu kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ ở nước ta.
- 1.1.1. Một số khái niệm:
- Thành phần kinh tế: Được đặc trưng bởi hình thức sở hữu nhất định về tư liệu sản xuất, quan hệ tổ chức quản lý và phân phối.
- Sở hữu: Quan hệ giữa người với người trong việc chiếm đoạt, chiếm hữu của cải vật chất xã hội.
- Cơ cấu kinh tế: Cấu trúc phức tạp của nền kinh tế, bao gồm các thành phần kinh tế, ngành kinh tế và vùng kinh tế.
- Cơ cấu kinh tế nhiều thành phần: Tổng thể các thành phần kinh tế cùng tồn tại trong môi trường hợp tác và cạnh tranh trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
1.1.2. Cơ sở lý luận - Tính tất yếu khách quan của cơ cấu kinh tế nhiều thành phần.
- Xuất phát từ quy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất.
- Đặc điểm lực lượng sản xuất ở Việt Nam còn thấp, không đều, tồn tại nhiều trình độ khác nhau.
- Lịch sử cho thấy không có quốc gia nào có nền kinh tế thuần nhất.
- Yêu cầu của sản xuất hàng hóa, thúc đẩy sự phát triển của các thành phần kinh tế.
- Đáp ứng các nhiệm vụ công nghiệp hóa - hiện đại hóa, xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Chương II: Các thành phần kinh tế và vấn đề sử dụng ở nước ta
1.1. Các thành phần kinh tế ở nước ta
- 1.1.1. Thành phần kinh tế Nhà nước: Cơ bản, giữ vai trò chủ đạo, nắm giữ các lĩnh vực then chốt, là công cụ điều tiết nền kinh tế.
- 1.1.2. Thành phần kinh tế hợp tác: Dựa trên sở hữu tập thể, liên kết tự nguyện của người lao động, đã có những đóng góp quan trọng nhưng còn bộc lộ khuyết tật.
- 1.1.3. Thành phần kinh tế tư bản tư nhân: Dựa trên sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa, bao gồm các đơn vị kinh tế có vốn tư nhân chiếm tỷ lệ khống chế.