Tiểu luận: Nghệ thuật kinh kịch Trung Quốc
I. Khái quát
Kinh kịch Trung Quốc, còn được gọi là "Ca kịch phương Đông", là một quốc túy của Trung Quốc. Đây là một loại hình nghệ thuật biểu diễn mang tính tổng hợp, ước lệ và trình thức cao, đã cấu thành nên một phong cách biểu diễn đặc thù.
II. Lịch sử ra đời
Nghệ thuật kinh kịch có nguồn gốc từ Tạp kịch thời Nhà Nguyên, khi các tác phẩm văn học cổ đại Trung Quốc được thâu hóa và chuyển thể. Một vở kịch thường có bốn hồi, đôi khi có thêm phần phi lộ, với vai chính phải hát trong suốt thời gian diễn. Dù nhạc phổ của Tạp kịch không còn giữ được, nhưng qua các tư liệu còn lại, người ta đã phát hiện các loại nhạc cụ như sáo, trống, não bạt.
Các nhân vật trong Tạp kịch thời Nhà Nguyên rất đa dạng, bao gồm anh hùng, văn nhân, kỹ nữ, cường đạo, quan tòa, ẩn sĩ, và cả các vai siêu nhiên. Võ thuật là một yếu tố quan trọng, và sau này, nhiều diễn viên kinh kịch được đào tạo bài bản đã chuyển sang thành diễn viên võ thuật trong điện ảnh.
1. Nội dung các vở kịch
Nội dung kinh kịch vô cùng phong phú, với hơn năm ngàn kịch bản được biết đến. Nhiều vở có quy mô hoành tráng, bao gồm các bộ kịch bản đồ sộ. Nội dung chủ yếu xoay quanh các câu chuyện lịch sử, phản ánh thói quen sinh hoạt và phong tục của Trung Quốc cổ đại. Một số tác phẩm tiêu biểu có thể kể đến như: Tam Quốc, Thuỷ Hử, Tây du kí, Nhạc Phi - Nhạc gia quân, Thanh quan, Thần thoại hí, Bạch xà hí, Hồng lâu hí.
3. Các loại vai diễn
Các vai nam trong kinh kịch được gọi là "sinh", được phân thành lão sinh, tiểu sinh và võ sinh. "Tiểu sinh" bao gồm cân sinh, trĩ vĩ sinh, cùng sinh và quan sinh. "Võ sinh" là những nhân vật biết võ nghệ, được chia thành "trường kháo" (diễn võ tướng) và "đoản đả" (dùng binh khí ngắn hoặc tay không).
Các vai nữ được gọi là "đán", tương tự như đào trong sân khấu truyền thống Việt Nam. Phân loại bao gồm "lão đán", "tiểu đán", "thanh y" và "hoa đán". "Võ đán" và "đao mã đán" là các nhân vật nữ biết võ nghệ. "Áo đán" là vai mụ già. "Hoa đán" chỉ nhân vật nữ đanh đá, mạnh mẽ. "Thanh y" chỉ những nhân vật nữ trang trọng, nhã nhặn.
11.2 Tính tổng hợp
Kinh kịch thể hiện sự ước lệ cao trong việc miêu tả nhân vật và tình huống, tạo ra ý nghĩa mới cho sự vật. Cách biểu diễn có thể mới lạ, ví dụ như miêu tả hai người say mê nhìn nhau bằng sợi dây vô hình nối mắt. Cảm xúc được biểu đạt qua hình thái tự nhiên hoặc cách điệu ước lệ, tạo ra những tầng bậc cảm xúc khác nhau, cao hơn và trí tuệ hơn.