Giới thiệu
Luận văn tập trung phân tích sâu sắc hai khía cạnh của giá trị thặng dư: mặt chất và mặt lượng. Nghiên cứu này nhằm mục đích làm rõ bản chất kinh tế của giá trị thặng dư, một phạm trù cốt lõi trong học thuyết kinh tế của Karl Marx, và ý nghĩa thực tiễn của nó trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Trong phần mở đầu, luận văn nhấn mạnh sự cần thiết phải hiểu rõ giá trị thặng dư khi Việt Nam áp dụng mô hình kinh tế thị trường. Tác giả chỉ ra rằng, việc đồng nhất kinh tế thị trường với chủ nghĩa tư bản hoặc phủ nhận các phạm trù kinh tế của nó là không phù hợp với thực tiễn. Giá trị thặng dư được xem là một tất yếu khách quan trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, và việc nghiên cứu nó sẽ giúp làm sáng tỏ những vấn đề còn tồn tại trong nhận thức, đặc biệt là đối với các thành phần kinh tế tư nhân.
Luận văn được cấu trúc thành ba chương chính:
- Chương I: Phân tích mặt chất và mặt lượng của giá trị thặng dư, cùng với ý nghĩa thực tiễn của vấn đề này đối với việc quản lý doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
- Chương II: Đánh giá thực trạng nghiên cứu và vận dụng lý luận về giá trị thặng dư tại Việt Nam hiện nay.
- Chương III: Đề xuất một số giải pháp nhằm vận dụng lý luận giá trị thặng dư để phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.
Tác giả sử dụng phương pháp duy vật biện chứng để phân tích, gạt bỏ những yếu tố không bản chất để rút ra bản chất của vấn đề, đi từ cái chung đến cái riêng, từ trừu tượng đến cụ thể. Luận văn cũng làm rõ sự khác biệt giữa công thức lưu thông hàng hóa giản đơn (H-T-H) và công thức tư bản (T-H-T'), cũng như phân tích các mâu thuẫn trong công thức chung của tư bản và vai trò của hàng hóa sức lao động.
Phần cuối luận văn đi sâu vào phân tích các hình thức biểu hiện của giá trị thặng dư như lợi nhuận, lợi nhuận thương nghiệp, lợi tức, địa tô, và nhấn mạnh ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu giá trị thặng dư trong việc định hình nhận thức đúng đắn về con đường phát triển kinh tế của Việt Nam, tránh những nhầm lẫn với chủ nghĩa tư bản và góp phần đề ra các chính sách kinh tế phù hợp.