Tiểu Luận: Quản Trị Nhân Sự Trong Doanh Nghiệp Thương Mại
Chương I: Những Lý Luận Cơ Bản Về Quản Trị Nhân Sự Trong Doanh Nghiệp Thương Mại
I. Khái Niệm, Nội Dung Và Tầm Quan Trọng Của Quản Trị Nhân Sự Trong Doanh Nghiệp Thương Mại
1. Khái Niệm Về Quản Trị Nhân Sự
Quản trị nhân sự là hoạt động của con người, quyết định sự thành bại của doanh nghiệp. Có nhiều cách hiểu khác nhau về quản trị nhân sự. Quản trị được hiểu là một hiện tượng xã hội xuất hiện cùng với quá trình tồn tại và phát triển của loài người, nhằm phối hợp hành động dựa trên sự nỗ lực chung.
Theo giáo sư Đimoki (Mỹ), quản trị nhân sự bao gồm các biện pháp, thủ tục áp dụng cho nhân viên của một tổ chức. Theo giáo sư Felmic, đó là nghệ thuật lựa chọn và sử dụng nhân viên sao cho năng suất, chất lượng công việc đạt tối đa. F.W Taylor nhìn nhận con người kinh tế, cần chia quá trình sản xuất thành nhiều công đoạn để khai thác hết năng lực của họ.
Theo Nguyễn Hữu Thân, quản trị nhân sự là việc tuyển mộ, tuyển chọn, duy trì, phát triển, sử dụng, động viên và cung cấp tiện nghi cho tài nguyên nhân sự thông qua tổ chức.
Giáo trình Quản trị Doanh nghiệp Thương mại (PGS – TS Phạm Vũ Luận) định nghĩa quản trị nhân sự là một chức năng cơ bản của quản trị, giải quyết các vấn đề liên quan đến con người và công việc.
Khái niệm QTNS: Quản trị nhân sự là quá trình tổ chức và sử dụng lao động một cách khoa học, khai thác hiệu quả nguồn lực nhân sự thông qua phân tích công việc, tuyển dụng, đào tạo, phát triển, đãi ngộ và đánh giá kết quả công việc.
Nội dung chủ yếu của quản trị nhân sự bao gồm hoạch định, tổ chức, chỉ huy và kiểm soát các hoạt động trong tuyển dụng, phát triển và sử dụng con người.
2. Những Nội Dung Cơ Bản Của Quản Trị Nhân Sự Trong Doanh Nghiệp
Hoạt động quản trị nhân sự gồm 5 nội dung chủ yếu:
- a. Phân Tích Công Việc: Là quá trình xác định các loại công việc, tính chất, quyền hạn, trách nhiệm và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc.
- b. Tuyển Dụng Nhân Sự: Là quá trình tìm kiếm, lựa chọn nhân sự đáp ứng nhu cầu lao động của doanh nghiệp. Bao gồm các bước: chuẩn bị, thông báo, thu nhận hồ sơ, phỏng vấn, sát hạch, so sánh, lựa chọn và ra quyết định.
- c. Đào Tạo Và Phát Triển Nhân Sự: Nhằm nâng cao trình độ tay nghề, hiểu biết và phẩm chất của người lao động, giúp họ thích nghi với công việc và phát triển bản thân.
- d. Đãi Ngộ Nhân Sự: Là quá trình bù đắp các hao phí lao động bằng vật chất và tinh thần nhằm duy trì, củng cố và phát triển đội ngũ lao động. Bao gồm đãi ngộ vật chất (lương, thưởng, phúc lợi) và đãi ngộ tinh thần (niềm vui, sự tôn trọng, cơ hội thăng tiến).
- e. Đánh Giá Kết Quả Qua Thực Hiện Công Việc: Là quá trình đo lường kết quả công việc, làm rõ nguyên nhân thành tích, tồn tại, khuyết điểm để đưa ra giải pháp cải thiện.
3. Tầm Quan Trọng Của Quản Trị Nhân Sự Trong Doanh Nghiệp Thương Mại
Quản trị nhân sự giúp doanh nghiệp có đội ngũ lao động đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, nâng cao trình độ chuyên môn, tay nghề, kinh nghiệm cho người lao động, tạo bầu không khí làm việc tích cực và lành mạnh.
II. Công Tác Tuyển Dụng Nhân Sự Trong Doanh Nghiệp Thương Mại
1. Khái Niệm Và Vai Trò Của Tuyển Dụng Nhân Sự
a. Khái Niệm: Tuyển dụng nhân sự là quá trình tìm hiểu, thu hút và khuyến khích những cá nhân có đủ tiêu chuẩn thích hợp tham gia ứng thí vào các chức danh trong doanh nghiệp.
b. Vai Trò Của Tuyển Dụng Nhân Sự: Tuyển dụng nhân sự thành công giúp doanh nghiệp có nguồn nhân sự xứng đáng, hoàn thành tốt công việc, đóng góp tích cực vào sự tồn tại và phát triển. Giảm thời gian đào tạo, chi phí tập sự, tạo điều kiện lao động khoa học, công bằng, ổn định tổ chức và tạo bầu không khí lành mạnh.
2. Những Nội Dung Cơ Bản Của Tuyển Dụng Nhân Sự Trong Doanh Nghiệp
2.1. Phân Tích Công Việc:
a. Khái Niệm Về Phân Tích Công Việc: Là nghiệp vụ không thể thiếu, là khâu đầu tiên của quá trình tuyển dụng. Là tiến trình xác định một cách có hệ thống các nhiệm vụ và kỹ năng cần thiết để thực hiện công việc.
Phân tích công việc cung cấp thông tin về yêu cầu, đặc điểm của công việc, làm cơ sở xây dựng bản mô tả và tiêu chuẩn công việc.
b. Tầm Quan Trọng Của Phân Tích Công Việc: Giúp doanh nghiệp tuyển chọn và sử dụng lao động hiệu quả, tổ chức lao động khoa học, đánh giá chính xác kết quả lao động, đảm bảo điều kiện lao động phù hợp.
c. Nội Dung Của Phân Tích Công Việc: Bao gồm xác định mục đích, lựa chọn khâu phân tích, sử dụng phương pháp thu thập thông tin, kiểm tra thông tin và xây dựng bản mô tả, tiêu chuẩn công việc.
2.2. Tuyển Dụng Nhân Sự
Tuyển dụng nhân sự là nhiệm vụ quản trị quan trọng, mang lại kết quả to lớn. Các nhà quản trị thường theo dõi sát sao quá trình này.
a. Nguồn Tuyển Dụng Nhân Sự Của Doanh Nghiệp: Bao gồm nguồn nội bộ (nhân viên đang làm trong doanh nghiệp) và nguồn bên ngoài (hệ thống đào tạo, cơ quan tuyển dụng, giới thiệu).
b. Các Bước Tuyển Dụng Nhân Sự: Quy trình bao gồm: Định danh công việc, thông báo tuyển dụng, phỏng vấn, đánh giá ứng cử viên, khám sức khỏe, hội nhập nhân viên mới.
2.3. Đào Tạo Và Phát Triển Nhân Sự
Nhân sự là nguồn lực quan trọng nhất. Đầu tư nâng cao chất lượng đội ngũ người lao động là hướng đầu tư hiệu quả. Đào tạo - huấn luyện nhằm nâng cao tay nghề, kỹ năng, giúp người lao động thích nghi và phát triển.
2.4. Đánh Giá Và Đãi Ngộ Nhân Sự
a. Đánh Giá Nhân Sự: Giúp doanh nghiệp hoạch định, tuyển dụng, đào tạo, phát triển và đãi ngộ nhân sự. Mục đích là nâng cao khả năng thực hiện công việc, làm cơ sở quy hoạch nhân sự, điều chỉnh sai lầm, kích thích động viên và phát hiện tiềm năng.
b. Đãi Ngộ Nhân Sự: Bao gồm đãi ngộ vật chất (tiền lương, thưởng, phúc lợi) và đãi ngộ phi vật chất (công việc quan trọng, cơ hội thăng tiến, môi trường làm việc, sự quan tâm tinh thần).
III. Một Số Chỉ Tiêu Đánh Giá Hiệu Quả Của Công Tác Tuyển Dụng Nhân Sự Trong Doanh Nghiệp TM
1. Quan Điểm Về Hiệu Quả Công Tác Tuyển Dụng Nhân Sự: Hiệu quả là yếu tố quyết định. Nó thể hiện qua kết quả hoạt động kinh doanh cuối cùng của doanh nghiệp.
2. Một Số Chỉ Tiêu Đánh Giá Hiệu Quả Của Tuyển Dụng Nhân Sự:
- a. Chỉ Tiêu Hiện Vật: Đo lường sản lượng bằng hiện vật (m, m², m³, lit, kg).
- b. Chỉ Tiêu Giá Trị: Đo lường giá trị sản lượng bằng tiền.
- c. Chỉ Tiêu Tính Bằng Lượng Chi Phí: Đo lường lượng chi phí (thời gian lao động).