Tiểu Luận Triết Học
ĐẶT VẤN ĐỀ
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH-HĐH) là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội tại Việt Nam. Đảng ta đã xác định thực chất của CNH-HĐH là quá trình cách mạng kỹ thuật, phân công lao động xã hội, tích lũy xã hội chủ nghĩa để mở rộng tái sản xuất. Để khắc phục tình trạng lạc hậu về kinh tế - xã hội, khai thác tối ưu nguồn lực, Việt Nam cần xác định cơ cấu kinh tế hợp lý và trang thiết bị hiện đại.
Trong quá khứ, do những nguyên nhân khách quan và chủ quan, Việt Nam đã mắc sai lầm trong quá trình CNH-HĐH. Đại hội Đảng lần thứ VI và VII đã chỉ ra những khuyết điểm này.
Việc xây dựng đúng đắn quan điểm CNH-HĐH hiện nay có vai trò then chốt, định hướng cho quá trình này. Nghị quyết Đại hội VIII của Đảng đã đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, CNH-HĐH đất nước với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng và văn minh.
CNH-HĐH là mục tiêu chiến lược, là xu hướng phát triển tất yếu của các quốc gia trên thế giới. Xuất phát từ vai trò quan trọng này, đề tài "CNH-HĐH và vai trò của nó trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta" được lựa chọn.
NỘI DUNG
1. Sự cần thiết phải tiến hành CNH-HĐH trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
1.1 Khái niệm CNH-HĐH
CNH được định nghĩa là quá trình phát triển kinh tế, huy động nguồn lực để phát triển cơ cấu kinh tế nhiều ngành với kỹ thuật hiện đại. HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý theo hướng hiện đại, dựa trên tiến bộ khoa học kỹ thuật, nhằm nâng cao năng suất lao động và trình độ văn minh.
Theo văn kiện Đảng, CNH XHCN là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ, thực chất là quá trình cách mạng khoa học kỹ thuật và phân công lao động xã hội để tái sản xuất mở rộng.
1.2 Tầm quan trọng của CNH-HĐH với sự nghiệp xây dựng CNXH ở nước ta
a. Bối cảnh trong và ngoài nước: Nền kinh tế Việt Nam gặp nhiều khó khăn do chiến tranh và những hạn chế trong khôi phục kinh tế. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ các nước khác cũng mang lại những thuận lợi.
b. CNH-HĐH là một tất yếu khách quan: Để khắc phục tình trạng lạc hậu, Việt Nam cần cơ cấu kinh tế hợp lý, trang thiết bị hiện đại. CNH-HĐH là con đường tất yếu để phát triển.
c. Vai trò của CNH-HĐH trong quá trình xây dựng CNXH ở Việt Nam: CNH-HĐH làm phát triển lực lượng sản xuất, tăng năng suất lao động, góp phần ổn định và nâng cao đời sống nhân dân, đóng vai trò quyết định sự thắng lợi của CNXH.
2. Thực trạng CNH-HĐH trong sự nghiệp xây dựng CNXH ở Việt Nam
2.1 Nội dung của CNH-HĐH
2.1.1 Trang bị kỹ thuật và công nghệ theo hướng hiện đại trong các ngành kinh tế quốc dân: Bao gồm tiến hành cách mạng khoa học kỹ thuật, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật.
2.1.2 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý dựa trên phân công lao động xã hội và chuyển dịch cơ cấu ngành.
2.2 Yêu cầu của CNH-HĐH
2.2.1 CNH-HĐH - phấn đấu đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp: Đến năm 2020, Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp, với tỷ trọng công nghiệp cao hơn nông nghiệp.
2.2.2 CNH-HĐH góp phần tăng cường, củng cố khối liên minh công-nông: Đẩy mạnh công nghiệp hóa nông nghiệp, nông thôn; phát triển công nghiệp chế biến nông-lâm-thủy sản; đảm bảo sự phát triển ổn định, bền vững kinh tế - xã hội nông thôn.
2.3 Đánh giá quá trình thực hiện CNH-HĐH nước ta
2.3.1 Thành tích và thắng lợi:
a. Tăng sản phẩm, thu nhập quốc dân: GDP tăng trưởng bình quân hơn 8%/năm, lương thực đủ ăn và xuất khẩu.
b. Đời sống kinh tế - xã hội được cải thiện, uy tín quốc tế tăng lên: Sự kết hợp nguồn lực trong nước và nước ngoài, mở cửa hội nhập, thu hút vốn đầu tư, công nghệ.
2.3.2 Những tồn tại chủ yếu:
CNH chưa tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững và có hiệu quả. Sự phát triển kinh tế trước năm 1986 phụ thuộc nhiều vào viện trợ từ Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu, nặng về quy mô, hình thức, xem nhẹ nông nghiệp, công nghiệp nhẹ, kết cấu hạ tầng.