Tiểu luận triết học
I. Lời mở đầu
Trong sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa (CNH - HĐH) đất nước, khoa học và công nghệ (KHCN) đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Việt Nam, một nền kinh tế sản xuất nhỏ, thủ công là phổ biến, đang phấn đấu xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội (CNXH) thông qua CNH - HĐH. Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm hoàn thiện và đổi mới các chủ trương, chính sách liên quan đến KHCN. Nghị quyết 26 của Bộ Chính trị khóa VI đã khẳng định KHCN là động lực mạnh mẽ của sự nghiệp đổi mới, ổn định và phát triển kinh tế - xã hội. Nghị quyết của Hội nghị lần thứ 7 BCHTW khóa VII nhấn mạnh KHCN là nền tảng của CNH - HĐH, cần kết hợp công nghệ truyền thống với công nghệ hiện đại. Đại hội VIII và IX của Đảng tiếp tục khẳng định vai trò của KHCN, đặc biệt là công nghệ thông tin và công nghệ sinh học, trong việc đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, hướng tới nền kinh tế tri thức.
Từ năm 1996, Việt Nam đẩy mạnh CNH - HĐH, phấn đấu đến năm 2020 trở thành một nước công nghiệp, nhằm chống lại nguy cơ tụt hậu về kinh tế. Sự nghiệp XDCNXH chỉ thành công khi thực hiện thành công CNH - HĐH. KHCN giúp nâng cao năng suất lao động, đổi mới sản phẩm, tăng cường năng lực cạnh tranh, xây dựng năng lực công nghệ quốc gia. Do đó, việc nghiên cứu, tìm tòi và phát triển KHCN là vô cùng quan trọng.
Đề tài này được chia làm ba phần: Lời mở đầu, Phần nội dung, và Phần kết luận. Với phạm vi đề tài rộng và hiểu biết còn hạn chế, tác giả mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ thầy cô và bạn bè để hoàn thiện đề tài.
II. Phần nội dung
1. Nguyên lý triết học của đề tài
Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ diễn ra trên cơ sở lý luận khoa học phát triển không ngừng. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với các cuộc cách mạng trước. Nếu các cuộc cách mạng trước dựa trên sự đột phá về lý luận tự nhiên và có khoảng cách giữa lý luận và ứng dụng kỹ thuật, thì cuộc cách mạng KHCN hiện nay dựa trực tiếp vào sự phát triển của các loại lý luận KHKT và lấy đó làm chỉ dẫn để thực hiện.
1.1. Cách mạng khoa học - Công nghệ được thực hiện trên cơ sở lý luận khoa học phát triển không ngừng
Cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật hiện đại có những đặc điểm riêng biệt so với các lần trước. Sự đột phá về lý luận khoa học tự nhiên đã dẫn đường cho các phát minh kỹ thuật. Tuy nhiên, khoảng cách giữa lý luận và ứng dụng kỹ thuật trước đây thường dài và mối quan hệ không trực tiếp lắm. Trong khi đó, cuộc cách mạng KHCN sau chiến tranh lại dựa trên cơ sở phát triển của các loại lý luận KHKT, lấy đó làm chỉ dẫn để thực hiện. Sự phát triển của nhiều ngành KHKT trong thế kỷ này đã tạo tiền đề cho cuộc cách mạng KHCN hiện nay, trong đó vai trò chủ yếu thuộc về các nhà khoa học và nhân viên kỹ thuật. Hàng năm, có hàng trăm nghìn đơn xin bản quyền phát minh KHCN ra đời, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ này không thể thiếu sự chỉ dẫn của lý luận KHKT.
1.2. Nguyên lý phát triển của KHCN
Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, giúp cơ cấu lại nền công nghiệp, nâng cao năng suất, đảm bảo tăng trưởng kinh tế và sự phồn vinh thông qua khả năng cạnh tranh. Sức mạnh kinh tế là phần thưởng cho cuộc chạy đua công nghệ. Trong một thế giới không chắc chắn, sự thay đổi công nghệ là điều tất yếu, đi kèm với những rủi ro. Tuy nhiên, không chấp nhận rủi ro lại là rủi ro lớn hơn. Mỗi quốc gia cần có kế hoạch phát triển dựa trên công nghệ riêng của mình.
III. Phần kết luận
(Nội dung phần kết luận không được cung cấp trong văn bản gốc)
Mục lục chi tiết:
- I. Lời mở đầu
- II. Phần nội dung
- 1. Nguyên lý triết học của đề tài
- 1.1. Cách mạng khoa học - Công nghệ được thực hiện trên cơ sở lý luận khoa học phát triển không ngừng
- 1.2. Nguyên lý phát triển của KHCN
- 2. Cách mạng khoa học - công nghệ - vấn đề có tính chất thời đại
- 2.1. Nguyên nhân của cuộc cách mạng Khoa học - Công nghệ
- 2.1.1. Tác dụng và ảnh hưởng của chiến tranh thế giới
- 2.1.2. Sự thúc đẩy cuộc chạy đua vũ trang giữa các siêu cường quốc
- 2.1.3. Chủ nghĩa tư bản độc quyền Nhà nước tạo ra những điều kiện tương đối có lợi
- 2.1.4. Cạnh tranh độc quyền ác liệt vẫn là một nhân tố quan trọng thúc đẩy tiến bộ KHKT
- 2.2. Nội dung chủ yếu của cuộc cách mạng khoa học công nghệ
- 2.2.1. Kỹ thuật điện tử
- 2.2.2. Công nghệ thông tin
- 2.2.3. Công nghệ vật liệu mới
- 2.2.4. Công nghệ sinh học
- 2.2.5. Công nghệ hải dương
- 2.2.6. Công nghệ vũ trụ
- 2.1. Nguyên nhân của cuộc cách mạng Khoa học - Công nghệ
- 1. Nguyên lý triết học của đề tài
- III. Phần kết luận