Giới thiệu
Các giám đốc tài chính đặc biệt quan tâm đến các quyền chọn vì những lý do sau. Thứ nhất, quyền chọn được sử dụng để phòng ngừa rủi ro liên quan đến biến động giá cả hàng hóa, tiền tệ và lãi suất. Ví dụ, một công ty sản xuất đồ hộp có thể sử dụng quyền chọn mua để cố định mức giá trần cho nguyên liệu thịt bò. Thứ hai, nhiều dự án đầu tư có thể bao gồm quyền chọn tiềm năng để mở rộng hoạt động trong tương lai, ví dụ như việc mua bản quyền công nghệ hoặc mua thêm đất đai để tăng công suất. Trong cả hai trường hợp, công ty đang chi tiền hiện tại để có cơ hội đầu tư hoặc tăng trưởng trong tương lai. Ngoài ra, quyền chọn thường đi kèm với các đợt phát hành chứng khoán doanh nghiệp, mang lại sự linh hoạt cho cả nhà đầu tư và công ty trong việc điều chỉnh các điều khoản.
Thực tế, mọi hoạt động vay tiền của công ty đều tạo ra một quyền chọn. Người vay có quyền lựa chọn không trả nợ khi đến hạn. Nếu giá trị tài sản của công ty thấp hơn nghĩa vụ nợ, người cho vay sẽ thu giữ tài sản. Do đó, khi một công ty vay tiền, người cho vay về bản chất đã mua một quyền chọn để mua lại công ty bằng cách thanh toán khoản nợ.
Quyền chọn mua, Quyền chọn bán và Cổ phần
Thị trường quyền chọn Chicago (CBOE) được thành lập năm 1973, cho phép giao dịch quyền chọn đối với cổ phần. Ban đầu, thị trường này đã nhanh chóng thành công và được nhiều thị trường khác mô phỏng.
Quyền chọn mua:
- Cho phép chủ sở hữu mua một cổ phần với một mức giá xác định (giá thực hiện) vào hoặc trước một ngày cụ thể.
- Có hai loại: Quyền chọn mua kiểu Châu Âu (chỉ thực hiện được vào ngày cụ thể) và kiểu Mỹ (có thể thực hiện vào bất kỳ thời điểm nào trước ngày đáo hạn).
Quyền chọn bán:
- Cho phép chủ sở hữu bán một cổ phần với một mức giá xác định (giá thực hiện) vào hoặc trước một ngày cụ thể.
Bảng 23.1 minh họa giá của các quyền chọn mua và bán cổ phần Intel vào tháng 7/1998. Quyền chọn mua mang lại lợi nhuận khi giá cổ phần tăng cao hơn giá thực hiện, trong khi quyền chọn bán có lợi khi giá cổ phần giảm xuống dưới giá thực hiện.
Bán Quyền chọn Mua, Bán Quyền chọn Bán và Cổ phần
Bán quyền chọn mua:
- Người bán cam kết bán cổ phần theo yêu cầu của người mua.
- Nếu giá cổ phần thấp hơn giá thực hiện, người mua sẽ không thực hiện quyền chọn, người bán không có nghĩa vụ gì.
- Nếu giá cổ phần cao hơn giá thực hiện, người bán phải giao cổ phần với giá thực hiện. Người bán sẽ chịu thiệt phần chênh lệch giữa giá thị trường và giá thực hiện. Phần thua thiệt của người bán chính là lãi của người mua.
Bán quyền chọn bán:
- Người bán đồng ý mua cổ phần theo giá thực hiện khi người mua yêu cầu.
- Người bán sẽ có lợi nếu giá thị trường cao hơn giá thực hiện, nhưng sẽ thua lỗ nếu giá cổ phần giảm xuống dưới giá thực hiện.
Thuật Giả Kim Tài Chính với Các Quyền Chọn
Chiến lược 1: Mua cổ phần kết hợp bán quyền chọn mua
- Chiến lược này có thể dẫn đến thua lỗ nếu giá cổ phần giảm hoặc bỏ lỡ cơ hội hưởng lợi nếu giá cổ phần tăng quá cao.
Chiến lược 2: Mua cổ phần kết hợp mua quyền chọn bán
- Chiến lược này giúp bảo vệ nhà đầu tư khỏi thua lỗ khi giá cổ phần giảm mạnh.
Chiến lược 3: Mua một quyền chọn mua và để riêng một số tiền đủ để chi trả giá thực hiện
- Chiến lược này giúp bảo vệ nhà đầu tư khỏi mọi sự sụt giá và đồng thời tham gia vào mọi sự gia tăng của giá cổ phần.
Tương quan cơ bản giữa các quyền chọn theo kiểu Châu Âu: Giá trị quyền chọn mua + Hiện giá của giá thực hiện = Quyền chọn bán + giá cổ phần.
Giao dịch quyền chọn được áp dụng tương tự trong nợ doanh nghiệp
Một công ty vay nợ có thể được xem như việc người cho vay đã bán một quyền chọn bán cho cổ đông. Ngược lại, cổ đông có quyền chọn mua tài sản của doanh nghiệp.